ABRA Arabako Errioxako Upeltegien Elkartea

Inperio Erromatarra

Ardoa Italiako penintsulan K.a. 200. urtean sartu zen, eta oso azkar zabaldu ere, penintsularen hegoaldea “oenotria” (ardo-lur) izendatu zuten eta. Horrela, lur horiek mahatsa lantzeko zeinen egokiak ziren argi utzi zuten. Erromatarrak ardoaren teknologiari emandako aurrerapena mahats-orpoen txertaketa izan zen. Inperio erromatarrak Europa osoan zabaldu eta hedatu zuen ardoa eta okupatutako lurralde ia guztietan landatu zituzten mahatsondoak. Horrela, 55ºko latitudea baino goragoko tokietan ere landatu zituzten, esaterako Normandian, Flandrian, Alemaniako iparraldean eta Baltikoan.

Ardoa, hartzitutako garai hartako beste zenbait edari ordezkatzen hasi zen, ezti-ura edo aqua mulsa izenekoak, eta esan beharra dago erromatarrak ez zirela garagardoaren oso zaleak.

Erromatarrak egiptoarren teknikak erabiltzen jarraitu zuten, ardoa gorde eta zigilatutako anforetan gordez. Baina metodo berriren bat ere ezarri zuten: egurrezko upelak erabiltzen hasi ziren (Europatik zetorren asmakizuna zen) eta mendeetan hau izan ardoa gorde eta garraiatzeko erabili zen ontzia. Ontzi hauen abantailak arinagoa eta ez horren hauskorra izatea ziren, baina ezin zen bertan kalitatezko ardo bat urteetan mantendu. Mahats-bilketa urtero egiten zen eta morroiak ziren mahatsak zapaltzeaz arduratzen zirenak. Lan hau egiten zeudenean, ez zeukaten ez jan ez edateko baimenik. Ateratako lehen muztioa erreserbatu eta eztiarekin nahasten zen, mulsum delakoa sortuz: edari hau janarien aurretik edaten zen. Gainontzekoa, dolia izeneko buztinezko tina handietan gordetzen zen. Dolium izeneko tina, oso handia zen eta bere tenperatura kontrolatzeko leporaino lurperatzen zen. Ardoa hartzitu ondoren, zaintzailearen txanda iristen zen eta honek aroma ezberdinak gehitzen zizkion. Erromatarrek ardo zuria nahiago zuten eta hoi dela eta, ardo beltzak zuritu egiten ziren honako produktuak gehituz: arrainaren isatsa, marmol hautsa, arrautza-zuringoa, gelatina eta batzuetan txerriaren odola ere. Anforak zahartzen usten ziren etxeetako goikaldeko geletan (apotheca izenekoak) eta normalean tximiniaren ondoan jartzen ziren, jendeak oso gustoko zuen zapore ketua eman ziezaion. Batzuetan, belar aromatikoak erabiliz beratzeak egiten ziren, bermuta lortzeko prozesuaren antzekoak. Erromatarrek, ardoak hartzitu ondoren, batzuetan 15 eta 25 urte bitartean anforetan mantentzen zituzten ardoak heltzeko.

 

Gure aroko lehen menderarte ez zen beirazko botila erabili. Erromatarren beiraren industria primitiboa zen eta ontziak irregularrak ziren. Oso gutxitan bazen ere, botilaren bat erabiltzen zuten eta igeltsuarekin estaltzen zuten. Patrizioek beirazko kopak erabiltzen zituzten, luxuaren erakusgarri: beira garai hartan botere eta aberastasunaren ikur ziren eta. Beira oso hauskorra zen eta ez zen beraientzat oso baliagarria. Hori dela eta, gehienetan, ardoa egur edo metalezko ontzietan edo pegarretan garraiatzen zuten. Dena dela, botilaren erabilerarekin batera iritsi zen kortxoaren erabilera ere, igeltsuarekin batera erabiltzen zena.

Ardo erromatarren dentsitatea zela eta, urarekin nahasten zuten, ardoaren heren bati bi ur heren gehituz. Grezia, Egipto edota Hispaniako ardoen inportazioak onartzen ziren, hauen merkaturatzeak oso negozio emankorrak eragiten zituen eta. Behe-mailako klaseek deuterio izeneko ardo beltza edaten zuten, zakar ekoiztutako ardoa eta denboraren galtzen zena. Ardorik preziatuenak falermo eta albano izenekoak ziren. Lehenengoa 25 urtetan heltzen zuten eta bi barietate zituen, lehorra eta gozoa. Bigarrenak, ordea, 15 urteko heltze-aroa zuen.

 

Soilik ura edateagatik famatua zen Katon Maiorren garaian, espartarrak bezain zorrotza zena, Dionisios izena Baco izenera itzuli zen. Mahatsondoen zainketa eta ardioaren ekoizpena Galiara iritsi zen Marseillatik. Galiarrek ardoa egurrezko barriketan mantentzen zuten, ez zuten urarekin nahasten eta ardo hutsari merum deitzen zioten. Batzuetan, aloe vera zukua erabiliz, ukitu mingots bat gehitzen zioten.

Tweet HTML

ABRA 2.0

Informazio legala